مجموعه سوالات تقسیم‌بندی اموال به منقول و غیرمنقول

الف) غیرمنقول است چون روی زمین نصب شده:
 نادرست — صرف نصب روی زمین کافی نیست، باید جداسازی باعث خرابی شود تا غیرمنقول شود.

ج) غیرمنقول است چون برای سکونت ساخته شده:
 اشتباه — نوع استفاده (سکونت، کسب و کار،...) ملاک نیست، اتصال فیزیکی ملاک است.

د) منقول است فقط در صورت مالک بودن شخص بر زمین:
 غلط — مالکیت زمین در تعیین منقول یا غیرمنقول بودن نقشی ندارد.

الف) منقول هستند چون فروش آن‌ها قصد مالک است:
 نادرست — صرف قصد فروش باعث تغییر ماهیت حقوقی مال نمی‌شود.

ج) منقول‌اند چون می‌توان آن‌ها را برداشت:
 اشتباه — تا زمانی که دیوار تخریب نشده، اتصال فیزیکی برقرار است، پس غیرمنقول محسوب می‌شوند.

د) منقول به واسطه‌ی قصد فروش محسوب می‌شوند:
 نادرست — قانون چنین استثنایی را نمی‌شناسد؛ قصد مالک در آینده ملاک نیست.

پاسخ اشتباه است. توضیح: اموالی که به‌طور فیزیکی قابل حمل و نقل باشند جزء اموال منقول محسوب می‌شوند؛ بنابراین انتخاب شما (شرح کوتاهِ دلیلِ اشتباه) با تعریف قانونی منقول مطابقت دارد. مطابق ماده ۱۲ قانون مدنی، اموری مانند درخت یا بنا که با زمین متحدند غیرمنقول شناخته می‌شوند.
— پاسخ صحیح: ب) درختان کاشته‌شده در زمین.
— جهت مطالعه: ماده ۱۲ و ۱۳ قانون مدنی.

الف) منقول است چون قابل انتقال به غیر است:
 نادرست — قابلیت انتقال ملاک منقول بودن نیست؛ ملاک، وابستگی به زمین است.

ج) منقول است چون جسم مادی ندارد:
 غلط — داشتن جسم مادی شرط منقول بودن نیست؛ این یک حق مالی غیرمادی ولی غیرمنقول است.

د) حق مالی نیست:
 اشتباه — حق ارتفاق یکی از حقوق مالی عینی است و کاملاً در معاملات و انتقالات مالی اثر دارد

الف) غیرمنقول هستند چون روی زمین قرار گرفته‌اند:
 نادرست — قرار گرفتن موقت روی زمین ملاک نیست، بلکه اتصال دائمی اهمیت دارد.

ب) غیرمنقول به واسطه‌ی عمل انسان محسوب می‌شوند:
 اشتباه — برای غیرمنقول شدن باید به‌صورت دائمی به زمین متصل شود، نه موقتاً.

د) غیرمنقول به واسطه‌ی مقصد مالک هستند:
 نادرست — در اینجا هدف مالک اتصال موقتی است، نه دائم؛ پس به واسطه‌ی مقصد هم غیرمنقول نیست.

الف) این حقوق منقول محسوب می‌شوند چون جسم مادی ندارند:
 نادرست — مادی بودن شرط نیست؛ معیار، ارتباط آن حق با مال غیرمنقول است.

ج) فقط در صورت انتقال زمین غیرمنقول می‌شوند:
 اشتباه — این حقوق ذاتاً غیرمنقول هستند و به انتقال زمین وابسته نیستند.

د) هیچ‌کدام، چون این حقوق مالی نیستند:
 نادرست — این حقوق از نوع حقوق مالی عینی تبعی هستند و در قانون مدنی به‌صراحت شناخته شده‌اند.

الف) منقول هستند چون قابل بریدن‌اند:
 اشتباه — قابلیت بریدن ملاک نیست، وضعیت فعلی اتصال اهمیت دارد.

ج) منقول‌اند چون مالک قصد فروش دارد:
 نادرست — قصد آینده‌ی مالک تأثیری در وضعیت فعلی ندارد.

د) بستگی به نوع درخت دارد:
 غلط — قانون تفکیکی بر اساس نوع درخت قائل نیست، بلکه اتصال به زمین ملاک است.

الف) حق عینی نسبت به مال غیرمنقول دارد:
 نادرست — هنوز خانه وجود ندارد، پس حق عینی ایجاد نشده است.

ج) هیچ حقی ندارد تا خانه ساخته شود:

 اشتباه — قرارداد، حق دینی (طلب ساخت خانه) برای او ایجاد کرده است.

د) حق عینی منقول دارد:
 غلط — حق دینی اصلاً عینی نیست؛ و منقول بودنش به خاطر نوع حق است نه موضوع.

الف) منقول هستند چون قابلیت جابه‌جایی دارند:
 نادرست — ملاک، قصد استفاده‌ی دائم است نه قابلیت جابه‌جایی.

ب) غیرمنقول به واسطه‌ی اتصال فیزیکی هستند:
 اشتباه — در اینجا اتصال مادی نیست بلکه قصد استفاده‌ی دائم ملاک است.

د) منقول باقی می‌مانند مگر در سند رسمی قید شوند:
 نادرست — سند نقشی در تعیین ماهیت منقول یا غیرمنقول ندارد.

الف) غیرمنقول است چون ناشی از فروش زمین است:
 نادرست — منشاء حق ربطی به ماهیت آن ندارد؛ حق دینی همیشه منقول است.

ج) غیرمنقول است چون مربوط به عقد بیع زمین است:
 اشتباه — موضوع عقد ممکن است غیرمنقول باشد، اما طلب پول منقول است.

د) بستگی به زمان پرداخت دارد:
 غلط — زمان پرداخت هیچ تأثیری بر نوع مال ندارد.

الف) همیشه غیرمنقول است چون از دل زمین جدا شده:
 اشتباه — تا زمانی که سنگ به کوه متصل بود غیرمنقول محسوب می‌شد، اما با جدا شدن از زمین، طبق ماده ۱۳ قانون مدنی، منقول می‌شود.

ج) همچنان غیرمنقول است چون از اموال طبیعی زمین است:
 نادرست — منشأ طبیعی مهم نیست؛ مهم این است که آیا اتصال به زمین دارد یا نه. وقتی جدا شد، دیگر اتصال ندارد و منقول است.

د) بستگی به محل استفاده دارد:
 اشتباه — وضعیت مال از نظر منقول یا غیرمنقول بودن، به محل استفاده بعدی بستگی ندارد بلکه به اتصال یا عدم اتصال فعلی به زمین مرتبط است.

الف) چون ساختمان کامل نشده، منقول‌اند:
 اشتباه — کامل بودن بنا شرط نیست؛ صرف اتصال کافی است.

ب) چون فعلاً در حال ساخت هستند، وصف خاصی ندارند:
 نادرست — قانون چنین حالت میانی‌ای را نمی‌شناسد.

د) فقط پس از پایان ساخت بنا، غیرمنقول می‌شوند:
 غلط — از لحظه‌ی اتصال به زمین، وصف غیرمنقول بودن ایجاد می‌شود.

الف) زمینی که در آن درختان طبیعی روییده‌اند:
 نادرست — رشد طبیعی درخت بدون دخالت انسان بوده، پس غیرمنقول به واسطه‌ی موضوع خود است نه به واسطه‌ی عمل انسان.

ج) سنگ‌های طبیعی کوه:
 اشتباه — این‌ها به طور طبیعی بخشی از زمین هستند، نه حاصل عمل انسان؛ پس غیرمنقول به واسطه‌ی موضوع خود محسوب می‌شوند.

د) شن‌های کنار رودخانه:
 اشتباه — چون اتصال واقعی و دائمی به زمین ندارند، می‌توانند جابه‌جا شوند و در نتیجه منقول به شمار می‌آیند.

الف) دستگاه تراکتوری که در مزرعه به کار می‌رود:
نادرست — تراکتور وسیله‌ای قابل حمل است و ارتباطی دائمی با زمین ندارد، بنابراین منقول است.

ب) درِ چوبی نصب‌شده در ساختمان:
 اشتباه — درب ساختمان بخشی از بناست و غیرمنقول به واسطه‌ی موضوع خود است، نه مقصد.

د) لوستر آویزان از سقف:
 نادرست — چون به‌راحتی جدا می‌شود و نصب آن دائمی نیست، منقول محسوب می‌شود.

الف) همیشه غیرمنقول است:
 نادرست — اتصال صرف به زمین کافی نیست؛ باید قصد مالک در دائمی بودن اتصال وجود داشته باشد.

ب) همیشه منقول است:
 اشتباه — اگر مالک قصد اتصال دائم داشته باشد، مال غیرمنقول به واسطه‌ی مقصد خواهد بود (ماده ۱۵ ق.م).

د) هیچ‌کدام:
 نادرست — قانون صراحت دارد که بسته به قصد مالک ممکن است منقول یا غیرمنقول باشد.

الف) فرش پهن‌شده در اتاق:
نادرست  فرش را می‌توان بدون هیچ آسیبی جابه‌جا کرد، پس از اموال منقول است.

ب) مجسمه سنگی نصب‌شده:
اشتباه  اگرچه روی زمین قرار دارد، اما چون بدون خرابی قابل جداسازی است، منقول محسوب می‌شود.

د) وسایل داخل مغازه:
نادرست  این وسایل قابل حمل‌اند و اتصال دائمی به زمین ندارند، بنابراین منقول هستند.

الف) منقول است چون قابل نقل و انتقال است:
 اشتباه — قابلیت نقل و انتقال ربطی به نوع مال ندارد؛ حق انتفاع در ماهیت غیرمنقول است.

ج) منقول است چون جنبه‌ی شخصی دارد:
 نادرست — حق انتفاع ممکن است به شخص معین تعلق گیرد، ولی از نظر ماهیت مالی، تابع مال غیرمنقول است.

د) هیچ‌کدام، چون صرفاً اجازه‌ی استفاده است نه مال:
 غلط — این حق، مال محسوب می‌شود و ارزش اقتصادی دارد.

الف) جزء خانه محسوب نمی‌شوند مگر اینکه در قرارداد ذکر شوند:
 نادرست — طبق قانون، این اجزا تابع ملک هستند و نیازی به تصریح جداگانه نیست.

ج) همواره باید جداگانه ثمن برایشان تعیین شود:
 اشتباه — این اجزا بخشی از خانه‌اند و به‌صورت تبعی منتقل می‌شوند؛ تعیین ثمن جدا لازم نیست.

د) اموال منقول محسوب می‌شوند و جدا از خانه منتقل می‌شوند:
 نادرست — چون به بنا متصل و جداسازی آن‌ها موجب خرابی است، غیرمنقول محسوب می‌شوند.

الف) غیرمنقول است چون به زمین متصل است:
 نادرست — اتصال موقت غیرمنقول بودن ایجاد نمی‌کند.

ج) غیرمنقول است چون جداسازی آن دشوار است:
 اشتباه — دشواری در جداسازی ملاک نیست، بلکه قصد مالک مهم است.

د) بستگی دارد مالک زمین چه قصدی داشته باشد:
 غلط — ملاک قصد سازنده و دارنده‌ی مال است، نه مالک زمین.